Poszukujesz psychologa sportu lub pracy w Gdynii? Niesiemy pomoc w naszym gabinecie.

Właściwości układu nerwowego – dalszy opis

W odniesieniu do tych podstawowych właściwości układu nerwowego powstają następujące istotnie ważne zagadnienia ogólne. Po pierwsze nasuwa się pytanie, czy każda z tych właściwości stanowi „jednolitą cechę”, czy też przy bardziej dogłębnym badaniu „rozszczepia się” na grupy właściwości podobnych. O sile układu nerwowego będziemy mówić później. W odniesieniu do ruchliwości zagadnienie „kompleksowości” tej cechy, jej różnych form czy stron, wysunięto po raz pierwszy w naszym laboratorium w pracy I. W. Rawicz-Szczerbo (1956). Analiza wszystkich danych faktycznych i rozważań teoretycznych zawartych w literaturze na temat ruchliwości pozwoliła dojść do wniosku, że przez ruchliwość rozumie się w nauce o wyższej czynności nerwowej wszystkie charakterystyki pracy układu nerwowego pod względem czasu, wszystkie te strony tej pracy, do których odnosi się kategoria szybkości. Wskaźnikami ruchliwości rozumianej w tak szerokim sensie mogą być: 1) szybkość pojawienia się procesu nerwowego w odpowiedzi na bodziec: 2) szybkość ruchu procesów nerwowych, ich irradiacji i koncentracji: 3) szybkość zaniku procesów nerwowych: 4) szybkość zmiany hamowania na pobudzenie i pobudzenia na hamowanie: 5) szybkość tworzenia nowych dodatnich i hamulcowych związków warunkowych: 6) szybkość zmiany reakcji przy zmianie warunków zewnętrznych – przeróbka znaczenia sygnałowego bodźców, zmiana stereotypu itp. (Tiepłow, 1956, s. 60 – 72). Na razie nie dokonano jeszcze porównania wyżej wymienionych wskaźników u jednych i tych samych badanych. Zestawienie danych, uzyskanych przez różnych autorów, w różnych warunkach i na różnych osobach badanych, nie pozwala, rzecz jasna, dać odpowiedzi na pytanie odnośnie do tego, czy ruchliwość jest „jednolitą właściwością”. Problem ten zostaje otwarty i może być rozwiązany jedynie w wyniku badań eksperymentalnych.

Pó drugie, występuje problem związku między siłą i ruchliwością. Jak dotąd, zupełnie – tego nie badano. Jego ważność, a również konieczność wzięcia go pod uwagę przy wyjaśnianiu rozbieżności między różnymi przejawami ruchliwości, była słusznie podkreślana przez A. M. Zimkinę (1957) i L. G. Woronina (1957), którzy przedstawili szczegółową analizę krytyczną prac naszego laboratorium.

Po trzecie, nasuwa się pytanie dotyczące zdolności do koncentracji procesów nerwowych i trwałości związków jako „samodzielnych” właściwości układu nerwowego, na równi z siłą i ruchliwością (Tiepłow 1956, s. 97 – 98). Myśl o koncentracji jako o samodzielnej cesze pochodzi od P. S. Kupałowa. Jednak przez P. S. Kupałowa została ona wysunięta jedynie jako hipoteza: „Nie udało się nam – pisze on- znaleźć takich form badań, które pozwoliłyby na wyciągnięcie ostatecznych wniosków” (1954, s. 14). W naszym laboratorium M. N. Borisowa prowadzi specjalne badania nad progami różnicy i nad subtelnymi „dodatnimi róż- nicowaniami”, które rozpatrujemy jako wskaźniki zdolności do koncentracji procesów nerwowych. Również ta forma badań nie doprowadziła, jak dotąd, do określonej odpowiedzi na pytanie dotyczące związku między siłą i koncentracją procesów nerwowych. Pomysł, by „trwałość” rozpatrywać jako samodzielną właściwość układu nerwowego, pochodzi od E. A. Asratiana i W. W. Jakow- lewej (1944). Ostro postawiono problem, czy „trwałość związków” jest samodzielną właściwością, czy jednym z przejawów bezwładności (Tiepłow, 1956, s. 73 – 76). W naszym laboratorium A. N. Wasilew przeprowadził badania eksperymentalne, które wnoszą pewną jasność do tego złożonego problemu.

Po czwarte, powstaje problem słuszności ogólnie przyjętego poglądu na siłę i ruchliwość jako na cechy dodatnie, a na słabość i bezwładność jako na cechy we wszelkich powiązaniach ujemne. W zaostrzonej formie teoretycznie sformułował ten pogląd S. N. Dawidienkow (1947, s. 18). Sam I. P. Pawłów wypowiadał się w tym kierunku, charakteryzując poszczególne typy, chociaż, jak usiłowałem wykazać w poprzednich pracach, teoretyczna analiza pojęć słabości i bezwładności przeprowadzona przez Pawłowa jest z tym sprzeczna.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.