Poszukujesz psychologa sportu lub pracy w Gdynii? Niesiemy pomoc w naszym gabinecie.

Weryfikowalność i pojemność teorii

Dotychczas pokazaliśmy ogólnie, z czego składa się teoria. Kolejne pytanie to: jakie funkcje spełnia teoria? Pierwszą i najważniejszą funkcją teorii jest umożliwienie zebrania, czyli zaobserwowania, jeszcze nie zaobserwowanych relacji empirycznych. Teoria powinna prowadzić do systematycznego poszerzania wiedzy na temat interesujących nas zjawisk. Idealnym sposobem poszerzania wiedzy jest wyprowadzenie z teorii konkretnych zdań empirycznych (twierdzeń, hipotez, przewidywań) i poddawanie ich sprawdzianom empirycznym. W najbardziej ogólnym ujęciu istotą każdej nauki jest odkrywanie stałych relacji między zjawiskami lub zmiennymi. Funkcją teorii jest systematyczne wspomaganie tego procesu. Teoria może być zatem porównana do fabryki wytwarzającej odpowiednie zdania empiryczne, które mogą być następnie potwierdzone lub odrzucone na podstawie odpowiednio kontrolowanych danych empirycznych. Sprawdzianom empirycznym poddawane są jedynie wnioski czy przewidywania wynikające z teorii lub wywiedzione z niej pojęcia. Natomiast sama teoria jest zbiorem przyjętych założeń, a o jej odrzuceniu lub akceptacji decyduje jej użyteczność, nie zaś jej prawdziwość czy fałszywość.

W tym ujęciu na użyteczność teorii składają się: weryfikowalność i pojemność. Teoria jest weryfikowalna, jeżeli można z niej wyprowadzić przewidywania, które mogą zostać potwierdzone, gdy zbierze się odpowiednie dane. Pojemność teorii zależy od zakresu czy kompletności tych przewidywań. Możemy mieć do czynienia z teorią, której przewidywania wprawdzie często zostają potwierdzone, ale która obejmuje tylko niewiele aspektów zjawisk, jakimi się zajmuje. Dobra teoria powinna pozwalać na wyprowadzenie ścisłych przewidywań obejmujących w sposób wyczerpujący te zjawiska empiryczne, którymi ma się ona zajmować.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.