Poszukujesz psychologa sportu lub pracy w Gdynii? Niesiemy pomoc w naszym gabinecie.

UCZENIE SIĘ OSOB W ROŻNYM STOPNIU NIEDOROZWINIĘTYCH UMYSŁOWO

Różnice w zdolności do uczenia się osób w różnym stopniu niedorozwiniętych umysłowo są tak duże, że znane są dobrze z potocznej obserwacji oraz opisów klinicznych, co znajduje odzwierciedlenie w społecznych formach organizacyjnych opieki i szkoleniu (Bilikiewicz, 1957: Gilarowski, 1957: Włodarski, 1966).

W najgłębszym stopniu niedorozwoju, idiotyzmie (idiotia), uczenie się nie następuje prawie wcale i to nawet w zakresie funkcji opanowywanych przez dzieci normalne we wczesnych okresach rozwojowych. Idioci niekiedy w ogóle nie chodzą, a jeżeli chodzą, to poruszają się ciężko i nieporadnie. Nierzadko wymagają karmienia, zanieczyszczają się, nie sygnalizując potrzeb fizjologicznych. Nie znają swego otoczenia, zwykle nie rozpoznają osób bliskich. Idioci nie mówią zupełnie albo nazywają tylko bardzo nieliczne przedmioty. Często wydają dźwięki nieartykułowane, wykrzykując je hałaśliwie. Nie rozumieją również mowy, reagując sensownie tylko na bardzo nieliczne słowa.

Zdolność uczenia się głuptaków (imbecillitas) jest również bardzo ograniczona, aczkolwiek znacznie większa niż u idiotów. Głuptacy opanowują podstawowe sprawności ruchowe pozwalające im na dość swobodne poruszanie się, znają swoje otoczenie, odróżniają osoby bliskie od obcych, rozumieją mowę i potrafią wykonywać proste polecenia. Sami mówią, aczkolwiek ich system słowny jest wyraźnie upośledzony. Zdolni są jedynie do myślenia konkretnego, pojęcia abstrakcyjne nie są im dostępne. Do nauki szkolnej zasadniczo nie są zdolni, chociaż czyni się próby tworzenia dla nich klas specjalnych. Mogą oni opanować najwyżej program I-II klasy szkoły specjalnej. Ilustracją ograniczonych możliwości w tym zakresie może być to, że zdarza się, iż przyswojonej umiejętności czytania nie towarzyszy zdolność rozumienia tekstu nawet bardzo łatwego. O systematycznym szkoleniu zawodowym również nie może być mowy. Głuptacy mogą być co najwyżej przyuczeni do wykonywania prostych czynności o charakterze pracy, które wykonują pod kierunkiem.

UCZENIE SIĘ OSOB W ROŻNYM STOPNIU NIEDOROZWINIĘTYCH UMYSŁOWO CZ. II

U osób ograniczonych w rozwoju umysłowym (debilitas) upośledzenie zdolności uczenia się nie manifestuje się tak jaskrawo w codziennym zachowaniu, w związku z czym dzieci te często nie zwracają uwagi otoczenia. Wnikliwsza obserwacja wskazuje jednak na stereotypowość i brak plastyczności zachowania, co szczególnie daje się zauważyć w sytuacjach nowych. W sytuacjach bardziej złożonych uwidacznia się brak planowości i ograniczona umiejętność organizowania własnego działania, częste po- i :?2 sługiwanie się przy rozwiązywaniu problemów metodą prób i błędów. Upośledzenie dotyczy jednak głównie uczenia się tych czynności, w których zaangażowany jest system słowny. W rozwiązywaniu prostych zadań praktycznych w sytuacjach znanych z doświadczenia, dzieci ograniczone umysłowo wykazują niekiedy zaradność wystarczającą do prawidłowego f unkc j onowania.

W odróżnieniu od głębiej upośledzonych, dzieci ograniczone umysłowo są zdolne do systematycznego uczenia się w szkołach specjalnych. Szkoły te różnią się od szkół normalnych zarówno programem, jak i metodami nauczania. Program szkoły specjalnej jest niższy, u nas odpowiada w przybliżeniu programowi IV-V klas normalnej szkoły podstawowej, Klasy są znacznie mniej liczne, dzięki czemu nauczyciele mogą zajmować się poszczególnymi dziećmi. Dzieci te często nie potrafią korzystać właściwie z objaśnień oraz instrukcji skierowanych do grupy, której są członkami, wymagają indywidualnego zajmowania się nimi. Dalszą cechą charakterystyczną szkoły specjalnej jest bardzo szeroko stosowana zasada poglądowości nauczania, a w klasach niższych – zamiast podziału przedmiotowego – metoda ośrodków zainteresowań. Metoda ta polega na grupowaniu materiału nauczania wokół zagadnień bliskich dziecku. Dzieci przyswajają sobie wiadomości i umiejętności z różnych dziedzin, zapoznając się z poszczególnymi zagadnieniami. Duże znaczenie przywiązuje się do zajęć ręcznych, a w wyższych klasach prowadzi się lekcje przysposobienia zawodowego. Lekcje te przygotowują dziecko do szkoły zawodowej specjalnej, do której powinno ono przejść po ukończeniu szkoły podstawowej. Szkoła zawodowa daje przygotowanie do pracy i, jeśli ta ostatnia sprowadza się do wykonywania prostych czynności i nie wymaga inwencji, osoby ograniczone umysłowo radzą sobie z wypełnianiem obowiązków nie zwracając na siebie uwagi otoczenia.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.