UCZENIE SIĘ A DOJRZEWANIE W ROZWOJU OSOBNIKA CZ. II

Dla psychologii rozwiązanie tego problemu ma dodatkowe znaczenie. Umożliwiłoby bowiem uzyskanie odpowiedzi na wiele pytań nurtujących psychologa, mianowicie: 1) w jakim stopniu rozwój dziecka jest zdetermi- nowany wychowaniem: 2) czy można przyspieszyć rozwój za pomocą ćwiczenia: 3) kiedy należy rozpocząć ćwiczenie: 4) jakie efekty daje ćwiczenie w różnych stadiach rozwoju: 5) w jakim stopniu można kształtować osobowość i zachowanie się człowieka dorosłego?

Dojrzewanie jest procesem biologicznym, który dokonuje się w poszczególnych narządach osobnika. W pewnych jednak przypadkach obserwujemy współwystępowanie zmian wewnątrz organizmu ze zmianami w zachowaniu się osobnika. Początkowo uwagę badaczy pochłaniały procesy wewnętrzne, stosowane zaś metody ich obserwacji były bardzo prymitywne. (Jeszcze na początku XX wieku brak było nawet szczegółowych danych o budowie zarodków w różnych stadiach rozwoju). Nic zatem dziwnego, że w tym okresie w dyskusjach i sporach próbowano dowieść, iż rozwój determinują geny, przy czym nic nie wiedziano o strukturze tych genów. Takie poglądy przeważały na ogół w psychologii klasycznej.

Odmienne stanowisko w tej sprawie zajęli behawioryści. Zwrócili oni specjalną uwagę na zachowanie się osobnika, pomijając zmiany dokonujące się wewnątrz organizmu, których przy ówczesnym stanie wiedzy nie można było rzetelnie obserwować i mierzyć. Najbardziej konsekwentny przedstawiciel tego kierunku, J. B. Watson, twierdzi, że niemal całe zachowanie się osobnika zdeterminowane jest uczeniem się. Do reakcji wrodzonych zalicza tylko kichanie, czkawkę, płacz, ruchy oczu, uśmiech, zwroty głowy oraz nieskomplikowane ruchy rąk i nóg. W podobny sposób rozpatruje emocje – trzy spośród nich uważając za wrodzone: strach, gniew i uczucie miłości. Należy jednak podkreślić, że ani James, którego zdaniem główną rolę w rozwoju osobnika odgrywają czynniki genetyczne, nie negował całkowicie wpływu środowiska, ani Watson, podkreślając rolę uczenia się, nie negował całkowicie roli czynników wrodzonych.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *