Poszukujesz psychologa sportu lub pracy w Gdynii? Niesiemy pomoc w naszym gabinecie.

Teoria Tolmana

O teorii Tolmana mówi się najczęściej, podobnie jak i o teorii wczesnych postaciowców, że nie uznaje wzmocnienia. Można jednak mieć wątpliwość co do słuszności takiego stanowiska. Desygnat (significate) spełnia bowiem rolę wzmocnienia. Tolman podkreśla bowiem, że jeśli desygnat nie nastąpi po odpowiednim znaku, uczenie się nie dojdzie do skutku

Interpretacja Tolmana jest poznawcza. Podkreśla bowiem bardzo wyraźnie charakter poznawczy uczenia się, którego kierunek wyznacza chęć osiągnięcia celu. Interpretację tę znamionują jednak pewne cechy właściwe dla teorii wyrosłych na podłożu behawioryzmu. Sam Tolman uważa, iż stworzył odmianę behawioryzmu celowościowego (purposive behaviorism). Faktycznie, podobnie jak behawioryści, sądził, że psycholog powinien zajmować się zachowaniem, a nie świadomością (postaciowcy interesowali się świadomością). Analogicznie do behawiorystów zajmował się uczeniem, interesując się wpływem bodźców zewnętrznych na zachowanie. Ponadto, podobnie jak behawioryści, przywiązywał dużą wagę do precyzji pomiarów.

Zbieżność poglądów Tolmana nie tylko z koncepcjami behawiorystów i postaciowców, lecz również w pewnym stopniu i psychoanalityków, znalazła wyraz w jego artykule z 1949 r., w którym przedstawia sześć rodzajów uczenia się, opartych na różnych zasadach. Jednym rodzajem uczenia się jest formowanie się na skutek uprzednich doświadczeń preferencji do zaspokajania popędu w określony sposób. Drugi rodzaj uczenia się występuje w toku tworzenia się ekwiwalentnych przekonań. Trzeci rodzaj uczenia się to formowanie się oczekiwań, tj. procesów poznawczych umożliwiających oczekiwanie następstwa zdarzeń i wybieranie spośród nich tych, które najskuteczniej prowadzą do celu. Ten rcdzaj uczenia się uznaje Tolman za najważniejszy – stanowi on główny trzon jego interpretacji i decyduje o poznawczym charakterze jego teorii. Czwartym rodzajem uczenia się jest tworzenie się sposobu wykorzystania doświadczeń poznawczych. Ta forma uczenia się sprawia, że w tych samych warunkach, wykorzystując ±e same informacje, różni osobnicy w odmienny sposób rozwiązują zadania. Tworzenie się różnych sposobów wykorzystania doświadczeń poznawczych wyjaśnia, zdaniem Tolmana, różnice indywidualne między ludźmi. Piąty rodzaj uczenia się to różnicowanie popędów. Według Tolmana, dzięki tej formie uczenia się osobnik potrafi np. odróżniać uczucie głodu od uczucia pragnienia. Ostatnim rodzajem uczenia się jest utrwalanie wzorców motorycznych. Występuje ‘ono w toku opanowywania wszelkich czynności motorycznych i polega na mechanicznym kojarzeniu bodźców z reakcjami.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.