Teoretycy osobowości – ciąg dalszy

Dla nauk społecznych podstawowe znaczenie ma ten dział psychologii, który zajmuje się źródłem aktywności człowieka, impulsami i motywami, utrzymującymi psychiczną i fizyczną aktywność i regulującymi zachowanie: a ten dział psychologii pozostaje najbardziej zaniedbany i opóźniony ze wszystkich działów psychologii, wciąż królują w nim niejasność, brak precyzji i chaos (McDougall, 1908, s. 2-3).

Tak więc zmienne, które dla psychologów eksperymentalnych stanowiły przeszkodę i zakłócały badania, stały się dla teoretyków osobowości przedmiotem głównego zainteresowania i intensywnych badań.

Z zainteresowaniem zmiennymi motywacyjnymi i problemem funkcjonalności wiązało się przekonanie teoretyków osobowości, iż zrozumienie ludzkiego zachowania może wynikać z traktowania i badania człowieka w sposób całościowy. Większość psychologów osobowości utrzymywała, że człowieka powinno się badać jako całościowo funkcjonującą osobę w jej naturalnym środowisku. Argumentowali ze stanowczością, iż zachowanie powinno być badane w jego kontekście, a każdy pojedynczy akt zachowania powinien być badany i interpretowany w powiązaniu z pozostałymi zachowaniami jednostki. Ten punkt widzenia wynikał w sposób naturalny z praktyki klinicznej, gdzie do leczenia zgłaszała się osoba jako całość i gdzie trudno było ograniczyć się do badania jednego zmysłu lub jednego obszaru doświadczeń.

Jeśli przyjmiemy, że celem większości uczonych zajmujących się teorią osobowości było badanie i ujmowanie jednostki jako niepodzielnej całości, łatwo jest zrozumieć, dlaczego uważa się, iż jedną z najbardziej specyficznych własności teorii osobowości jest to, że spełnia ona funkcję teorii integrującej. Podczas gdy generalnie psychologowie wykazują coraz większą specjalizację, narażając się na zarzut, iż wiedzą oni już prawie wszystko o prawie niczym, psychologowie osobowości wzięli częściową odpowiedzialność za zebranie i zintegrowanie różnorodnych odkryć dokonanych przez specjalistów. Eksperymentator wprawdzie wiedział wiele o zdolnościach motorycznych, o słyszeniu, widzeniu, spostrzeganiu, ale miał niewiele do powiedzenia na temat tego, w jaki sposób funkcje te wiążą się ze sobą. Psycholog osobowości zaś był w większym stopniu zainteresowany reorganizacją lub integracją faktów niż analizą czy fragmentarycznym badaniem zachowań. Z tego opisu wyłania się nieco romantyczne wyobrażenie teoretyka osobowości jako jednostki składającej w całość kawałki układanki, którą tworzą nie powiązane ze sobą wyniki oddzielnych badań z różnych specjalności psychologicznych.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *