Poszukujesz psychologa sportu lub pracy w Gdynii? Niesiemy pomoc w naszym gabinecie.

Rozwój rozumowania

Rozumowanie dzieci co najmniej do okresu szkolnego ma charakter synpraktyczny, tzn. nie stanowi zinterioryzowa- nej i wyodrębnionej w samodzielną operację (lub złożony łańcuch operacji) czynności umysłowej, lecz jest uwikłane w różnorodne formy aktywności, dziecka, w jego zabawy, zajęcia, w jego zachowanie się w sytuacjach codziennych. W wieku przedszkolnym rozumowanie oparte jest już nie tylko na podstawie kombinacji ruchów i manipulacji na przedmiotach, lecz zachodzi również na płaszczyźnie percepcyjnej i symbolicznej. Podstawą, a zarazem materiałem, który umożliwia dziecku rozumowanie, są zatem przyswojone przez nie poprzednio schematy czynnościowe sensorycz- no-motoryczne oraz wyobrażenia (obrazy umysłowe) i symbole słowne..

Synkretyczny charakter rozumowań dziecięcych sprawia, że niełatwo badać ich przebieg i rozwój w warunkach eksperymentalnych. Wielkość i różnorodność form rozumowania dziecka poznajemy raczej dzięki obserwacji zachowania się dzieci w sytuacjach codziennych, przy czym nieocenione usługi oddają badania podłużne. Tak np. zwerbalizowane rozumowania, zanotowane w naszych dziennikach mowy, pozwoliły wykryć, że dziecko już w 3 r.ż. interesuje się przyczynami wieli\ zjawisk, przewiduje niektóre skutki zdarzeń, nieco później zaś — począwszy od 5 r.ż. próbuje uzasadniać swe sądy i decyzje, a także dowodzić swych racji. Jeśli wnioski, do jakich dziecko dochodzi, są często fałszywe, to wynika to głównie z braku doświadczenia i uporządkowanej wdedzy, opartej na hierarchicznym systemie pojęć i operacji umysłowych. Dziecko uzasadnia więc swe sądy w sposób naiwny i mało krytyczny, na podstawie zbyt małej ilości danych. Jego rozumowanie przybiera też zwykle formę skróconą, tj. dziecko pomija — jako oczywistą-—przesłankę zawierającą ogólną zasadę. Ponieważ w potocznej mowie dorosłych rozumowania entymematyczne, tzn. z domyślną przesłanką, zdarzają się bardzo często, pomijanie tych ogniw nie świadczy o alogiczności myślenia dziecięcego. Dzieci w starszym wieku przedszkolnym próbują też stawiać hipotezy. Wyrażają je za pomocą okresów warunkowych, niekiedy w postaci tzw. eksperymentu myślowego, w którym istotną rolę odgrywa wyobraźnia i fantazja dziecka, przekraczająca granice realnie sprawdzonych zjawisk.

Aby sprawdzić możliwości dziecka w zakresie różnego rodzaju rozumowań, stosowano rozmaite metody eksperymentalne. Tradycyjna metoda badania zdolności dzieci do wnioskowania logicznego za pomocą serii sylogizmów nasuwa wiele zastrzeżeń, ponieważ dzieci nadają terminom kwantyfikującym: „każdy”, „pewien”, „niektóre”, inne znaczenie w mowie potocznej. Sylogizmy stosuje się zatem z pewnymi modyfikacjami., np. przestawia się kolejność przesłanek lub kolejność podmiotu i orzeczenia w przesłankach, co odpowiada formom rozumowania w sytuacjach naturalnych. W odniesieniu do dzieci młodszych używa się tyłko najprostszych figur i trybów sylogistycznych. Przytoczymy wyniki dwóch spośród licznych eksperymentów tego typu.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.