Poszukujesz psychologa sportu lub pracy w Gdynii? Niesiemy pomoc w naszym gabinecie.

POGLĄDY MOWRERA CZ. II

Uczenie się w drugiej fazie jest uczeniem się rozwiązań. Osobnik rozwiązuje problem polegający na znalezieniu sposobu uwolnienia się od lęku. Uczy się on warunkowych reakcji instrumentalnych, uwalniających go od lęku — często lęku wyuczonego w pierwszej fazie. Wzmocnienie polega tu na redukcji popędu. Interpretacja Mowrera w tej formie przypomina teorie stworzone przez Konorpkiego i Skinnera, którzy również wskazywali na różne mechanizmy leżące u podłoża warunkowania klasycznego i instrumentalnego. Poglądy Mowrera uległy jednak zmianie. W pracy pt. Learning theory and behavior (1960) wyraża on pogląd, iż istnieje tylko jeden mechanizm uczenia się — uczenie się znaków. W pierwszej fazie uczenia się bodźce warunkowe (doznania osobnika), których źródłem są reakcje mimowolne wewnętrzne, są znakami zbliżającego się niebezpieczeństwa. Zdaniem autora, sytuacja w drugiej fazie uczenia się jest podobna do sytuacji występującej w pierwszej fazie. Zachowaniu osobnika w tej fazie uczenia się — wykonywania reakcji instrumentalnej prowadzącej do redukcji popędu — towarzyszą również reakcje wewnętrzne. Reakcje te stają się źródłem bodźców warunkowych (doznań osobnika) pozwalających mieć nadzieję, że nastąpi redukcja popędu. Zgodnie z tą teorią, wskutek uczenia się bcdźce nie wywołują określonych reakcji, lecz mają określone znaczenie, stają się sygnałami lęku lub nadziei. Zjawisko to występuje w toku uczenia się wszelkiego rodzaju sprawności. W czasie nauki pływania, tańca czy jazdy na rowerze uczymy się tego, że pewne doznania związane z ruchami naszego ciała oznaczają, iż postępujemy sprawnie, a inne doznania — że postępowanie na.ze powinno być zmodyfikowane. Teorię Mowrera niekiedy określa się jako teorią dwu- czynnikową, nie dlatego, że autor jej uznaje dwa mechanizmy uczenia się, lecz ponieważ uznaje on dwa rodzaje wzmocnienia: wzmocnienie, które wzmaga popęd, oraz wzmocnienie, które popęd redukuje. Bodźce sprzyjające wzmożeniu popędu powodują strach, bodźce zaś redukujące popęd wzbudzają nadzieję. Do podobnych wniosków dotyczących roli, jaką w zachowaniu przystosowawczym osobnika odgrywa nadzieja, dochodzi Mowrer obserwując zachowanie zwierzęcia w sytuacji, gdy jest ono wzmacniane pokarmem w skrzynce problemowej, a także w procesie warunkowania wydzielania śliny. Bodziec warunkowy zawsze wywołuje nadzieję, dlatego też zwierzę kieruje się do źródła bodźca. Nadzieja jest jednym z podstawowych pojęć, do których odwołuje się Mowrer próbując wyjaśnić zachowanie osobnika (1960).

Teoria Mowrera przedstawiona tutaj w bardzo skrótowej formie posiada wiele cech znamiennych dla teorii poznawczych. Do teorii Tolmana szczególnie upodabnia ją traktowanie wszelkiego uczenia się jako uczenia się znaków. W przeciwieństwie jednak do Tolmana, Mowrer przypisuje zasadniczą rolę w procesie uczenia się wzmocnieniu. Rola, jaką w jego interpretacji odgrywają znaki, jest również związana ze wzmocnieniem. Znaki sygnalizują wzrost popędu albo jego redukcję.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.