Poszukujesz psychologa sportu lub pracy w Gdynii? Niesiemy pomoc w naszym gabinecie.

OKRESY KRYTYCZNE W ROZWOJU

To wymieniane już przez nas parokrotnie pojęcie gotowości wywołanej dojrzewaniem (maturational readiness), pojęcie ważne dla problemu: w jakim momencie należy rozpoczynać uczenie się i ćwiczenie różnych czynności? – zostało też współcześnie poddane zdecydowanej krytyce w psychologii zachodniej.

Pojęcie to, jak wynika z przytoczonego przez nas przeglądu ważniejszych badań, było często fałszywie interpretowane. Twierdzono bowiem niesłusznie, że gotowość ta jest wyłącznie wynikiem dojrzewania i że moment jej wystąpienia jest ściśle wyznaczony przez odpowiedni mechanizm endogenny, nie poddający się zupełnie wpływom zewnętrznym. Takie twierdzenie nie jest zgodne z wynikami badań. Ćwiczenie nie ma wprawdzie żadnego wpływu na czynności filogenetyczne lub wpływ ten jest mały, ale wprowadzone w odpowiednim momencie może bardzo przyspieszyć rozwój czynności ontogenetycznych. Efektywność ćwiczenia zależy przy tym nie tylko od spowodowanej dojrzewaniem gotowości organizmu, ale i od charakteru zadania (bardziej skomplikowane lepiej się ćwiczą), od rodzaju ćwiczeń (m.in. także ćwiczeń niespecyficznych) oraz ich ilości. Należy więc wypróbować różne metody i sposoby ćwiczenia, zanim się powie, że są nieskuteczne. Trwałość wyników ćwiczenia jest też bardzo różnorodna, co również zaprzecza wyłącznej roli dojrzewania. W badaniach McGraw okazało się na przykład, że jazda na wrotkach, wyuczona w 2 r.ż., a potem nie uprawiana, musi być całkiem od nowa ćwiczona w wieku 6 lat: natomiast wczesne wyuczenie się jazdy na rowerze i pływania okazało się trwałe. Przeciętny wiek gotowości wywołanej dojrzewaniem nigdy nie może być określony bez uwzględnienia warunków środowiskowych. Na przykład „gotowość do czytania w wieku 6:6 lat” oznacza tylko, że przeciętne współczesne dziecko amerykańskie po raz pierwszy wykazuje w tym wieku zdolność do korzystania z obecnie stosowanych w Stanach Zjednoczonych metod nauczania Czytania: nie oznacza to jednak, że dzieci szkockie, niemieckie czy samoańskie też rozwijają tę gotowość w tym samym wieku i że ten wiek gotowości nie zmieniłby 10 Psychologia rozwojowa… się przy radykalnej zmianie metod nauczania (Ausubel, 1958, s. 88). O ciekawych eksperymentach tego rodzaju, prowadzonych przez psychologów radzieckich i amerykańskich, będzie jeszcze mowa w dalszej części tego rozdziału (III, D, d).

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.