Poszukujesz psychologa sportu lub pracy w Gdynii? Niesiemy pomoc w naszym gabinecie.

Nauczanie dla realizacji celów

Chociaż ważne jest posiadanie jasnej, ścisłej koncepcji określającej, czego chcemy, aby uczyli się nasi uczniowie, to jednak nie zawsze można dokładnie powiedzieć, jaki cel szczegółowy ma zostać zrealizowany w wyniku procesu nauczania. Jak się już przekonaliśmy, trzy sfery przedstawione w trzech taksonomiach szczegółowych celów kształcenia nie są zupełnie odrębnymi kategoriami zachowań. Żaden cel szczegółowy nie będzie nigdy wyłącznie poznawczym, emocjonalnym czy psychomotorycznym, lecz zawsze będzie zawierał elementy dwóch lub więcej sfer. Wszystkie cele szczegółowe dotyczą zarówno tego. aby uczeń potrafił coś zrobić (aspekt poznawczy lub psychomotoryczny), jak i tego, aby miał on poczucie (aspekt emocjonalny) zdolności zrobienia tego.

Jeśli np. cel szczegółowy w sferze poznawczej brzmi: „Mając odpowiedni fragment dzieła literackiego, uczeń potrafi przeanalizować go dla uzyskania danych uzasadniających postępowanie głównego bohatera”, to powinny 86 być także emocjonalne cele szczegółowe dotyczące trwałej postawy ucznia wobec literatury i zainteresowania nią. Ponadto postąpisz mądrze, uwzględniając w procesie nauczania emocjonalne cele szczegółowe, które dotyczą odczuć dziecka w stosunku do siebie samego, będących następstwem faktu, że potrafi ono zrealizować cele poznawcze. Jak się już przekonaliśmy, niektórzy specjaliści w dziedzinie kształcenia twierdzą, że emocjonalne komponenty celów szczegółowych są równie ważne (jeśli nie ważniejsze) jak same szczegółowe cele poznawcze. Utrzymują oni, że nauczamy przecież ludzi, a informacje czy umiejętności psychomotoryczne dostarczają jedynie użytecznej „otoczki” (matrb), w ramach której nauczyciele mogą dopomóc uczniom w tym, by stawali się oni coraz bardziej świadomi siebie samych jako żyjących, reagujących i wartościujących członków różnych i zmieniających się środowisk. Być może jest to w pewnym stopniu „dzielenie włosa”: jednak z pewnością byłoby Ci trudno być uważającą, reagującą i wartościującą osobą, gdybyś rzeczywiście nie przyswoił sobie wiadomości i umiejętności istotnych dla sukcesu w Twoim środowisku. Gdy zaczynasz formułować cele szczegółowe dla swych uczniów, warto może pamiętać o tym, że nie uczymy np. arytmetyki – uczymy uczniów o arytmetyce.

Korzystanie z celów szczegółowych przed nauczaniem, w czasie niego i po nim

Na podstawie naszych dotychczasowych rozważań powinniśmy umieć wyciągnąć kilka wniosków dotyczących tego, kiedy należy formułować szczegółowe cele dydaktyczne. Oczywiście należy je napisać przed przystąpieniem do nauczania. Istnieje kilka powodów, dla których należy je sformułować i zapoznać z nimi uczniów przed rozpoczęciem właściwego nauczania. Po pierwsze, przygotowane w ten sposób cele dostarczają odpowiedzi na pytanie: czego chcę, aby nauczyli się moi uczniowie? Następnie sugerują one, jakiego rodzaju czynności i zajęcia mogą być w tym pomocne. Dostarczają też wskazówek co do komponentów emocjonalnych, które powinny być uwzględnione w organizowaniu zajęć. Pomagają uczniom zorientować się, czego oczekuje się od nich i prawdopodobnie wytwarzają właściwe nastawienie emocjonalne do uczenia się nowego materiału, dzięki czemu materiał ten będzie przypuszczalnie przyswajany nie mechanicznie, ale ze zrozumieniem. Dzięki zapoznaniu się uczniów z celami wzrośnie prawdopodobieństwo, że ich zainteresowanie i uwagę przyciągną wykonywane zadania, a nie wymagania stawiane przez nauczyciela. Ponadto cele szczegółowe dają podstawy do wstępnego przetestowania uczniów i ustalenia w ten sposób, czego którzy z nich powinni się nauczyć – dzięki temu uzyskujemy informacje, które pozwalają nam przystąpić do indywidualizacji nauczania.

Sformułowane w konkretny sposób cele szczegółowe są pomocne również w trakcie nauczania i po jego zakończeniu. Ścisłe określenie ocze- kiwanych wyników uczenia się pozwala zarówno nauczycielowi, jak i uczniom zorientować się, kiedy wykonali swe zadania. Proces nauczania powinien się zakończyć wtedy, gdy uczniowie osiągnęli wyznaczone cele, a nie wtedy, gdy upłynął określony czas, ani też – jak się to często dzieje – gdy większość uczniów „zdawała się rozumieć główne myśli zawarte w materiale”. Cele szczegółowe stanowią również podstawę umożliwiającą konstruowanie narzędzi oceny – pomagają nam uświadomić sobie, co oceniać i jak się do tego zabrać. Nie jesteśmy więc dzięki nim zdani na procedury, w których post hoc staramy się odgadnąć, co uczniowie mogli zyskać dzięki nauczaniu oraz jakie pytania byłyby „sprawiedliwe” i „odpowiednie”.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.