METODY ODRUCHOWO-WARUNKOWE CZ. II

Przedstawiony schemat dotyczy warunkowania opisanego przez Pawłowa i nazywanego klasycznym. Polega ono na substytucji bodźców. Od warunkowania klasycznego odróżnia się opisane przez Skinnera, Konorskie- go i Millera warunkowanie instrumentalne4, w którym poprzez wzmocnienie reakcji wywołanej w ten lub inny sposób utrwala się ją jako sposób zachowania prowadzący do zaspokojenia .jakiejś potrzeby. Występuje tu więc substytucja reakcji. Osobnik uczy się na przykład naciskać na określony klucz, aby otrzymać nagrodę lub uniknąć kary. bodziec nieobojętny przea warunkowaniem bodziec obojętny w czasie warunkowania \ po wytworzeniu I odruchu warup- 1 B kowego |

W warunkowaniu klasycznym bodziec nieobojętny działa niezależnie od tego, czy wystąpiła reakcja warunkowa (porównaj rys. 5). Inaczej jest w warunkowaniu instrumentalnym. Nagrodę otrzymuje osobnik tylko wtedy (lub tylko wtedy unika kary), gdy wystąpiła u niego reakcja warunkowa (Hilgard i Marquis, 1968).

Wytwarzanie odruchu pobudzeniowego, którego przykłady rozpatrzyliśmy, charakteryzuje przede wszystkim liczba niezbędnych połączeń oraz to, ile połączeń było potrzebnych od wystąpienia pierwszej reakcji warunkowej do utrwalenia związku (odruch uważa się za trwały, jeśli w następstwie kolejnych zadziałań bodźca uzyskuje się 5-10 reakcji warunkowych).

Oprócz odruchów pobudzeniowych wytwarza się w stereotypowych badaniach różnego rodzaju odruchy hamulcowe: wygasanie, różnicowanie, hamowanie warunkowe,’ opóźnianie. Są to różne rodzaje hamowania wewnętrznego, wyrażającego się w zaniku (chwilowym lub trwałym) wytworzonych reakcji pcbudzeniowych na skutek braku wzmocnień.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *