Poszukujesz psychologa sportu lub pracy w Gdynii? Niesiemy pomoc w naszym gabinecie.

IDEOLOGIE ŚWIECKIE: FUNKCJONALNE RÓWNOWAŻNIKI RELIGII CZ. II

RELIGIA A NIERÓWNOŚĆ SPOŁECZNA. Stabilność i spójność, jakie religia zapewnia społeczeństwu, świadczą, według zwolenników teorii konfliktu, o jej destrukcyjnej naturze. Zamiast godzić się na nierówności, które istnieją we wszystkich społeczeństwach, osoby społecznie uświadomione powinny dążyć do ich wyeliminowania. Religia zapewnia jednak moralne uzasadnienie tych nierówności, uniemożliwiając zmiany społeczne. Królowie sprawują władzę i uciskają poddanych, bo mają do tego prawo boskie, dlatego nie mogą być krytykowani. W kategoriach bardziej ogólnych istniejące warunki ekonomiczne, które Marks i zwolennicy teorii konfliktu uznają za podstawową siłę w społeczeństwie, wpływają na postać, kierunek i rolę religii w społeczeństwie. Inaczej mówiąc, struktura społeczna i ekonomiczna kształtuje system wartości i przekonań, w tym również religię.

W świetle teorii konfliktu religia jest siłą konserwatywną. Opiera się na istniejącym porządku i uczestniczy w jego utrzymaniu, nie dopuszczając do zmian społecznych. Jest to widoczne, na przykład, w systemach kastowych (patrz rozdz. 9). Ponadto, większość religii jest zorientowana na mężczyzn i przez nich zdominowana, czyli ma formę patriarchalną (patrz rozdz. 13). Nawet współcześnie niektóre największe systemy religijne nie zgadzają się na wzrost władzy i pozycji kobiet w obrębie swoich struktur.

RELIGIA A KONFLIKT SPOŁECZNY. W społeczeństwach, których członkowie są wyznawcami więcej niż jednej religii, częściej dochodzi do podziałów społecznych i konfliktów. Religia nie zapewnia w nich spójności. Oczywistymi przykładami są Irlandia Północna i Indie przed wydzieleniem Pakistanu. W tym ostatnim przypadku konflikt między muzułmanami i hinduistami był tak ostry, że kraj został podzielony na podstawie religijnej. W Irlandii Północnej konflikt między katolikami i protestantami wydaje się nie mieć końca, podobnie jak spór Żydów z muzułmanami na Bliskim Wschodzie.

Religia może wywoływać napięcia między społeczeństwami. Chrześcijanie podjęli walkę przeciw muzułmanom, wyruszając na wyprawy krzyżowe, które przyniosły ogromne zniszczenia. Jednym z głównych uzasadnień kolonizacji Azji, Afryki i Ameryki Południowej było przekonanie o konieczności nawrócenia „pogan”, którzy oddawali cześć wielu bogom.

RELIGIA A ZMIANA SPOŁECZNA. Związek między religią i społeczeństwem jest znacznie bardziej subtelny i złożony, niż sądzą zwolennicy teorii konfliktu. Wbrew ich przekonaniom religia może być siłą napędową zmian społecznych, choć nie każda z tych zmian jest korzystna (np. kolonializm europejski). Jednym z najważniejszych przy- kładów wspierania, jeśli nie wywoływania, zmian społecznych przez religię jest rozkwit kapitalizmu. Z drugiej jednak strony, jak twierdzą teoretycy konfliktu, religia odgrywa często konserwatywną rolę, hamując zmiany i umacniając tradycję. Takim przykładem jest ożywienie fundamentalizmu islamskiego.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.