Poszukujesz psychologa sportu lub pracy w Gdynii? Niesiemy pomoc w naszym gabinecie.

Cechy dynamiczne i postawy

W systemie Cattella wyróżnia się trzy rodzaje ważnych cech dynamicznych: postawy (attitudes), ergi (ergs) i sentymenty (sentiments). Ergi odpowiadają z grubsza popędom o podłożu biologicznym, a sentymenty – nabytym strukturom postaw. Rozpatrzymy teraz te trzy rodzaje cech dynamicznych, ich wzajemne powiązania w sieci dynamicznej (dynamie lattice) oraz rolę, jaką odgrywają w konflikcie i przystosowaniu.

Postawy. Postawa – według Cattella – jest jawną dynamiczną zmienną, obserwowalnym przejawem podstawowej struktury dynamicznej, na którego podstawie trzeba wnioskować o ergach, sentymentach i ich wzajemnych zależnościach. Postawa danej jednostki w określonej sytuacji jest to zainteresowanie o pewnej sile jakimś kierunkiem działania w odniesieniu do pewnego obiektu. Tak więc postawa młodego mężczyzny „chcę bardzo ożenić się z tą dziewczyną” wskazuje silę zainteresowania („chcę bardzo”) określonym kierunkiem działania („ożenić się”) wobec pewnego obiektu („tej dziewczyny”). Postawa nie musi być sformułowana słownie: w gruncie rzeczy Cattell wolałby mierzyć siłę zainteresowania młodego człowieka różnymi sposobami, bezpośrednimi i pośrednimi. Mogłyby one polegać na określeniu u niego wzrostu ciśnienia krwi pod wpływem widoku fotografii narzeczonej, jego zdolności zapamiętywania twierdzeń z listy dobrych i złych konsekwencji ożenku, jego błędnych informacji dotyczących perspektyw matrymonialnych mężczyzny w naszym społeczeństwie.

W serii badań zmierzających do opracowania efektywnej baterii testów przeznaczonych do mierzenia świadomych i nieświadomych komponentów postaw Cattell i jego współpracownicy ustalili wzajemne korelacje między 60 a 70 różnymi narzędziami służącymi do pomiaru siły postaw (zob. np. Cattell, Radcliffe i Sweney, 1963). Opisano pięć składowych czynników postaw, oznaczonych literami greckimi, od alfa do ipsylon, i podjęto próbę teoretycznego powiązania ich z pojęciami psychoanalitycznymi (id, ego, wyparte kompleksy itd.).

W praktyce jednak mierzy się dwa, zwykle drugorzędne, komponenty siły postawy – jeden dotyczący względnie świadomych i zintegrowanych aspektów postawy (mierzonych na przykład za pomocą testów wiadomości), drugi dotyczący mniej zintegrowanych czy nieświadomych aspektów (mierzonych na przykład za pomocą testów myślenia życzeniowego lub testów zapomnienia). Aby otrzymać pojedynczy wskaźnik siły postawy, można po prostu dodać wskaźniki uzyskane dla tych dwóch komponentów.

Postaw oczywiście jest tyle, ile tylko ktoś zechce wyliczyć. Cattell w swych badaniach pracował przeważnie nad próbą około 50 różnych postaw i zainteresowań. Ogólne znaczenie jego badań w tej dziedzinie może być ograniczone przez fakt, że większość z nich opierała się mocno na tej nieco arbitralnie dobranej próbce postaw.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.