Poszukujesz psychologa sportu lub pracy w Gdynii? Niesiemy pomoc w naszym gabinecie.

BADANIA NAD ZALEŻNOŚCIĄ WŁAŚCIWOŚCI DZIECI OD ICH WIEKU

Badania nad zależnością właściwości dzieci od ich wieku są typowe dla psychologii rozwojowej. Program badań mający na celu stwierdzenie tych zależności zmierza do zredukowania innych, niż wiek, potencjalnych źródeł różnic we właściwościach dzieci należących do różnych grup wieku. Uzyskać to można m.in, przez dobór losowy odpowiednio dużych grup dzieci. Rozsiew różnic między jednostkami, spowodowanych czynnikami innymi niż wiek, będzie w tak dobranych grupach w przybliżeniu jednakowy (uzyskamy ,np. w każdej z grup podobne liczby dziewcząt i chłopców) i różnice te nie będą miały wpływu na wyniki badań. Można będzie zatem przyjąć, że stwierdzone w badaniu różnice stanowią funkcję wieku.

Koncentracja na zależności cech dzieci od ich wieku w początkowych okresach psychologicznych badań nad dzieckiem szła w parze z dominującymi wówczas biologistycznymi założeniami, upatrującymi podstawowe źródło rozwoju w procesach dojrzewania. Jednakże wiek chronologiczny-« to nic innego jak czas,’ który upływa od urodzenia (czy jak przyjmuje się w niektórych krajach Wschodu – od momentu poczęcia). W czasie tym przebiegają zarówno skomplikowane procesy dojrzewania struktury organizmu, jak też tworzą się coraz to bardziej skomplikowane układy funkcjonalne–jedne i drugie w toku, nieodzownych dla rozwoju, procesów wymiany między jednostką a jej otoczeniem biologicznym i społecznym. Stwierdzenie, iż jakaś właściwość jest funkcją wieku, rozumianego jako czas, który upłynął od urodzenia, jest stwierdzeniem wyłącznie faktu, iż dla pojawienia się tej właściwości czy też zajścia w niej zmiany potrzeba pewnego czasu. Nie mówi nam jednak nic o tym, jakie inne czynniki zachodzące w tym czasie warunkują pojawienie się wyżej wymienionych zjawisk czy procesów. I jakkolwiek prawdopodobne jest, iż dojrzewanie biologiczne warunkuje niektóre ze zmian pojawiających się wraz z wiekiem, to jednak wyrażanie twierdzeń na temat roli procesu dojrzewania w rozwoju częściej stanowi przejaw niewiedzy niż wiedzy naukowej. Trudno jest udowodnić uwarunkowanie cech psychicznych przez proces dojrzewania biologicznego, wymaga to bowiem bądź poddania kontroli konkretnych aspektów dojrzewania (hp. zmian anatomicznych w obrębie komórek mózgu), o których mimo znacznego postępu nauk biologicznych mało jeszcze wiemy, bądź też pośredniego dowodu, iż wpływ na właściwości dzieci i ich rozwój wywierają wewnętrzne procesy biologiczne (np. przemiany uwarunkowane genetycznie): dowód ten polegałby na wykluczeniu wpływu – na rozwój – czynników innych, np. środowiskowych. Jak jednak wykluczyć możliwość, iż na obserwowane przez nas zmiany, zachodzące wraz Z wiekiem, nie wpłynęły czynniki środowiskowe, w jaki sposób badać „czysty” wpływ dojrzewania? Występowania czynników zewnętrznych nie da się wyeliminować, nie można badać dojrzewania w jakiejś abstrakcyjnej próżni. Wnioski dotyczące zdeterminowania przez procesy biologiczne zmian,-jakie we właściwościach dzieci zachodzą wraz z wiekiem, wyciągąne bywają na podstawie stwierdzenia regularnego pojawiania się tych samych zmian w środowiskach różniących się znacznie między sobą. Ale i w ‚takim wypadku nasuwa się zastrzeżenie, iż te bardzo różniące się środowiska posiadają, być może, coś wspólnego, co kwalifikuje je jako środowisko ludzkie, i może właśnie te wspólne dla różnorodnych środowisk doświadczenia dzieci, nie zaś procesy dojrzewania, determinują zachodzące wraz z wiekiem regularne zmiany we właściwościach 1#.

Dla niektórych celów praktycznych, wymagających doraźnego rozwiązywania powstających problemów wystarcza wiedza o charakterze czysto opisowym, mówiąca, jaka istnieje zależność między wiekiem dzieci a ich właściwościami, jakie nowe właściwości czy też jakie zmiany we właściwościach posiadanych, pojawiają się regularnie wraz z wiekiem. Niekiedy poprzestajemy w badaniach na tego typu informacjach dlatego tylko, iż względy natury praktycznej, ekonomicznej czy ętycznej uniemożliwiają posunięcie się w badaniach dalej, dotarcie do złożonych układów czynników determinujących rozwój i mogących go modyfikować.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.